Therapie

Omdat de oorzaak van misofonie nog niet bekend is, is het moeilijk om misofonie te behandelen. Wat we inmiddels wel weten, is dat exposure (blootstelling) als therapie niet werkt bij misofonie. Exposure is een techniek uit de cognitieve gedragstherapie die effectief is bij angsten en fobieën, maar die averechts werkt bij misofonie. Angst is een andere emotie dan woede. Angst kan uitdoven door in de situatie te blijven die angstig maakt, zodat men kan ervaren dat er niet gebeurt waar men angstig voor is. Woede dooft alleen uit als men uit de situatie gaat.

Het AMC heeft een pilot gedaan met EMDR, een therapie die effectief is bij trauma’s. De therapie blijkt maar voor een klein deel van de misofoniepatiënten effectief te zijn. Het lijkt erop dat er alleen op een indirecte manier effect is: als er sprake is van een trauma en dit trauma succesvol behandeld wordt met EMDR, zal de stress ook afnemen. Dit kan leiden tot een afname van misofonieklachten.

De therapie van het AMC

Op dit moment is het AMC in Amsterdam het enige instituut ter wereld dat én onderzoek doet én veel ervaring heeft met het behandelen van misofonen (bijna 1000 patiënten behandeld). De resultaten zijn hoopgevend; in mei 2017 publiceerde het AMC een behandelstudie met resultaten van de behandeling waaruit blijkt dat de behandeling bij 48% van de gevolgde patiënten effectief was. Het behandelteam van AMC brengt continu verbeteringen aan aan de vorm en inhoud van de behandeling.

Om u, of uw kind, aan te kunnen melden voor de therapie heeft u een verwijsbrief nodig van uw huisarts, psychiater, bedrijfsarts of jeugdarts. Na de intake bespreekt het behandelteam of u, of uw kind, voor behandeling in aanmerking komt. Houd rekening met een wachttijd van enkele maanden tussen de intake en de start van de therapie.

Bekijk ook de website van het AMC. Op deze website staat het e-mailadres van de betreffende behandelafdeling van het AMC. U kunt dit e-mailadres gebruiken om u zelf of uw kind aan te melden bij het AMC of om informatie in te winnen.

8 weken groepstherapie

De behandeling bij het AMC is vrij intensief te noemen. Verspreid over drie maanden komen volwassenen (vanaf 18 jaar) acht keer in een groep van acht personen een halve dag bijeen. Daarnaast gaan patiënten thuis aan de slag met opdrachten. Het kan erop neerkomen dat iemand vrijwel dagelijks met de therapie bezig is; niet alleen door de thuisopdrachten, maar ook door wat het losmaakt aan emoties en door het proces van bewustwording. Door het bewustwordingsproces lijkt de misofonie in eerste instantie erger te worden. Daarnaast kan de reis naar Amsterdam ook belastend zijn. Familieleden worden actief betrokken bij de therapie. Ze gaan mee naar twee sessies; in de ene sessie nemen ze deel aan de familiebijeenkomst waarin ze ervaringen kunnen uitwisselen en informatie krijgen, in de andere sessie doen ze mee aan de oefeningen.

Het AMC behandelt kinderen en jongeren in verschillende leeftijdsgroepen. De minimumleeftijd voor deelname is 12 jaar. De inhoud van de therapie is afgestemd op de ontwikkelingsfase en (leer-)voorkeuren van jongeren. Het zijn 8 sessies, waarbij de ouders/verzorgers én broers/zussen ook betrokken worden; zij komen mee naar een aantal sessies om bijvoorbeeld samen oefeningen te doen.

De therapie bestaat uit een aantal interventies uit de psychomotore therapie en cognitieve gedragstherapie:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT). Onderzoeken hoe de associatie met de triggers is ontstaan, uw ideeën over de triggers onderzoeken. Stap voor stap oefenen met moeilijke situaties zodat ze niet meer vermeden worden.
  • Aandachtstraining. De oefeningen en technieken zich erop gericht om de hyperfocus (zie Wat gebeurt er in het brein?) te doorbreken door het verleggen van de aandacht. U leert uw aandacht te verleggen naar uzelf, uw taak of uw omgeving.
  • Counterconditionering. U leert nieuwe associaties aan bij uw triggers. O.a. door het maken van een filmpje en het monteren van geluidsfragmenten.
  • Ontspanning. U leert ontspannings-, ademhalings- en bewegingsoefeningen om beter met spanning om te kunnen gaan.

Acht weken lang oefent u met een aantal technieken. Van de ene techniek zult u meer resultaat merken dan van de andere. Het is niet mogelijk om in acht weken duurzame nieuwe verbindingen in het brein aan te maken. Het echte werk begint in feite ná de therapie. Door dagelijks de geleerde aandacht- en ontspanningsoefeningen te blijven doen, kan de misofonie duurzaam verminderen.

Vergoeding door zorgverzekering

De therapie van het AMC valt onder specialistische GGZ en wordt voor volwassenen (personen vanaf 18 jaar) vergoed vanuit de basisverzekering. Voor de behandeling betaalt men alleen het eigen risico. Elke zorgverzekeraar kan de vergoeding anders regelen. Kijk daarvoor in de polisvoorwaarden van uw zorgverzekering of neem contact op met uw verzekeraar.

De behandeling voor jongeren tot 18 jaar wordt per 1 januari 2015 niet meer vergoed vanuit de basisverzekering. De gemeenten zijn nu verantwoordelijk voor de vergoeding van alle jeugdzorg, waaronder de jeugd-GGZ. Om voor vergoeding in aanmerking te komen dient u naar het zorgloket van uw gemeente te gaan. Het AMC heeft een contract met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Overige behandelingen

In dit overzicht staan diverse behandelaren die op hun website aangeven misofonie te behandelen. Dit overzicht is louter bedoeld om het patiënten makkelijker te maken om een behandelaar te vinden. Als u contact opneemt met een behandelaar, vraag dan naar zijn of haar visie op misofonie, wat de aanpak inhoudt, hoeveel ervaring er is met misofonie en wat de resultaten zijn.

  • De Bascule, Amsterdam (Meibergdreef), individuele cognitieve gedragstherapie voor kinderen en jongeren
  • Praktijk voor Psychotherapie, Well (Noord-Limburg), cognitieve gedragstherapie i.c.m. hypnotherapie
  • Best in me, Veenendaal (Utrecht), Sequent Repatterning Therapy (SRT), een voor misofonie ontwikkeld protocol met interventies uit de hypnotherapie, NLP en EMDR.
  • Barends Psychology Practice, Slovenië, online behandeling
  • Psymax, Gilze (Noord-Brabant), individuele behandeling gebaseerd op die van het AMC, voor kinderen, jongeren en volwassenen
  • Hypnosepraktijk Venlo, Venlo (Noord-Limburg), hypnose
  • Praktijk voor psychotherapie J. Vergeer, Oegstgeest (Zuid-Holland), combinatie van NLP, cognitieve gedragstherapie en hypnotherapie

Kent u of bent u een behandelaar die misofonie behandelt? Laat het ons per mail weten!